Excess, poor extremes và naked POC
Profile lưu lại các mốc cấu trúc: đuôi excess kết thúc một phiên đấu giá, extreme chưa kết thúc, và những POC cũ mà thị trường có thể quay lại kiểm tra.
01Một profile đã đóng là một văn bản
Đến đây bạn đã đọc được một phiên khi nó còn đang sống: chương 3 phân loại phiên mở cửa, chương 4 đặt value của nó cạnh value hôm qua. Chương này đọc những phiên đã khép lại. Một profile đã hoàn thành không phải bức tranh để ngắm; nó là một văn bản, biên bản của một ngày thương lượng, và như mọi biên bản, phần đáng đọc hiếm khi nằm ở giữa. Phần giữa chỉ nói rằng đã có giao dịch. Phần rìa mới nói cuộc họp kết thúc ra sao, và liệu nó có thật sự kết thúc hay chưa.
Ngồi trong một nhà đấu giá thật một buổi chiều và bạn sẽ thấy cả hai kiểu kết thúc. Lô số 14 gõ búa vì một tay buôn ở hàng ghế cuối giơ bảng dứt khoát, đè bẹp mọi mức trả khác: món hàng đã tìm thấy chủ, phiên đấu giá đó xong, kết thúc vì GIÁ. Lô số 15 thì khác: giá còn đang nhích lên từng bước nhỏ thì nhà đấu giá đóng cửa lúc sáu giờ, người điều phối dừng giữa chừng, và cả khán phòng đều hiểu lô này mai đấu tiếp. Dừng vì THỜI GIAN. Phiên đấu giá futures cũng dừng theo đúng hai cách ấy, và profile ghi lại cách nào đã xảy ra tại mỗi extreme.
Bốn chữ ký đáng đọc, và chương này đi lần lượt: excess, cái đuôi kết thúc một phiên đấu giá; poor high và poor low, những extreme phẳng chỉ tạm dừng nó; single prints nằm giữa profile, vệt phanh của sự sốt ruột; và naked POC, một mức giá hợp lý cũ mà thị trường chưa quay lại tìm.
02Excess: phiên đấu giá đã kết thúc
Excess là tấm bảng giơ lên từ hàng ghế cuối, in bằng chữ TPO. Phiên đấu giá rao giá xuống, một chu kỳ vươn tới 5.612, và bên mua xuất hiện với size đủ lớn để chấm dứt cuộc tranh luận ngay tại chỗ. Vì chỉ duy nhất chu kỳ đó từng giao dịch dưới ấy, đáy profile thu nhọn thành một cái đuôi toàn chữ đơn: một chữ ở 5.612, một chữ ở 5.616, một chữ ở 5.620, rồi các hàng mới dày lên. Quy ước làm việc: từ hai hàng single TPO trở lên tại một extreme là excess; một hàng lẻ loi chỉ là cái tick cuối cùng của ngày.
Hãy đọc đúng điều cái đuôi chứng nhận. Giá đã chủ động đi TÌM giao dịch dưới đó, và phía bên kia trả lời mạnh tới mức không một chu kỳ nào về sau cần quay lại. Đó là một phiên đấu giá kết thúc vì giá, và vì thế trader coi cái đuôi là support: thị trường đã chạy sẵn thí nghiệm cho bạn. Tại 5.612 có bên mua thật với size thật, hoặc ít nhất đã từng có. Nên cách dùng kinh điển mang tính phản ứng, không phải dự đoán: khi giá xoay ngược xuống về một cái đuôi còn mới, bạn mua chặn phía trước nó với stop nằm bên kia đuôi, theo logic rằng người đã kết thúc chuyến đi lần trước vẫn còn quanh khu đó. Đuôi càng dài, câu trả lời hôm ấy càng lớn tiếng.
Một cái kẹt hình học trước khi vào lệnh: cái đuôi chỉ được chứng minh bởi những chu kỳ đến SAU nó. Single ở đáy chu kỳ B nghĩa là mười chu kỳ sau đó đều từ chối quay xuống; đó là bằng chứng. Single ở đáy chu kỳ CUỐI thì chưa nói lên điều gì, vì phiên đơn giản là hết giờ trước khi có ai kịp phản bác. Một cú đóng phiên mỏng nhìn trên hình giống hệt excess mà nghĩa thì ngược hẳn: chưa xong, chưa được test, chờ ngày mai phân xử. Hãy soi ngày giờ của mỗi cái đuôi trước khi tựa vào nó.
03Poor high và poor low: phiên đấu giá hết giờ
Giờ tới kiểu kết thúc còn lại. Một poor high là cái đỉnh không bao giờ thu nhọn: hàng giá cao nhất in hai, ba, bốn TPO, một cái kệ phẳng ở nơi lẽ ra phải là một mũi nhọn. Về cơ chế, nghĩa là nhiều chu kỳ khác nhau cùng đẩy tới đúng một tick, và cú đẩy nào cũng tự đuối mà chết, chứ không hề bị size đập ngược lại. Không ai đủ quyết tâm xuất hiện để kết thúc phiên đấu giá; bên mua cứ lịm dần ở cùng một độ cao cho tới khi đồng hồ trôi qua. Quy ước là ảnh gương của cái đuôi: từ hai TPO trở lên trên hàng extreme, không có đoạn thu nhọn single phía ngoài, là một poor high. Đảo ngược tất cả cho poor low.
Hai phiên có thể chạm đúng cùng một mức đỉnh mà xếp vào hồ sơ hai kết cục khác nhau. Hình chạy cả hai từ chung một mức open, nên phần đỉnh là biến số duy nhất: một cái thu nhọn thành mũi nhọn, nơi phiên đấu giá cãi xong rồi không bao giờ quay lên nữa, cái kia dừng phẳng lì đúng chỗ tiếng chuông cắt ngang cuộc cãi. Cùng một mức giá, hai món nợ ngược nhau.
Poor extreme là một mốc của phiên đấu giá chưa hoàn tất, không phải lịch hẹn chắc chắn sẽ được quay lại. Repair nghĩa là giá sau đó giao dịch xuyên qua cái kệ phẳng và có thể tạo excess phía ngoài. Hãy đo trên chính thị trường bạn giao dịch xem poor structure có được quay lại thường xuyên hoặc sớm hơn excess đã hoàn tất hay không; bối cảnh, khoảng cách và khung thời gian đang hoạt động quyết định mốc đó có quan trọng hôm nay hay không.
04Single print giữa profile: dấu chân của sự sốt ruột
Excess sống ở rìa; người anh em họ của nó sống ở giữa. Khi một chu kỳ chạy qua một dải giá nhanh tới mức không chu kỳ nào khác kịp chồng lên, profile giữ lại một cột chữ lẻ loi giữa cấu trúc: single print. Đó là dấu chân của sự sốt ruột. Ai đó đã vượt spread hết lần này tới lần khác, không thèm chờ vòng xoay, và những mức giá bị vượt qua ấy mới chỉ nghe đúng MỘT ý kiến. Ở lần test đầu tiên, mép của dải single thường đóng vai support hoặc resistance: người tạo ra chúng bảo vệ chân con sóng của chính mình, và trader phản ứng dựa vào anh ta.
Lần test đầu tiên được giải quyết ra sao chính là manh mối. Chạm mép dải single, giữ được, rồi đi tiếp: người chơi sốt ruột vẫn còn đó, con sóng là thật, cứ thế mà theo. Nhưng một cú refill NHANH, khi các chu kỳ sau thản nhiên giao dịch ngược qua cả dải mỏng, là lời rút lại tuyên bố. Sự sốt ruột kia chỉ là cảm xúc hoặc bị ép buộc, không ai bảo vệ những mức giá đó, và profile đang dày lên báo cho bạn biết đây là rotation, không phải trend. Hãy coi single như được viết bằng bút chì, cho tới khi lần test đầu tiên hoặc tô mực hoặc tẩy nó đi.
05Naked POC: mốc chấp nhận từ phiên trước
Chương 2 gọi POC là mức giá hợp lý nhất của phiên, hàng chữ nơi bên mua và bên bán gật đầu với nhau nhiều lần nhất. Phiên khép lại, nhưng cái gật đầu ấy không bị xoá; nó trở thành một cột mốc. Naked POC là POC của một phiên trước mà từ đó tới nay giá chưa hề chạm lại, còn được gọi là open POC hay virgin POC. Thị trường có thói quen bền bỉ quay về những mức giá hợp lý cũ, vì một lý do rất đời: đó là những điểm hẹn được quảng bá tốt nhất trên chart. Lệnh chờ vẫn nằm đó, các hệ thống vẫn tham chiếu nó, và ai từng làm ăn ở mức giá đó đều còn nhớ nó.
Naked là một chữ được định nghĩa bằng sự vắng mặt, và đó đúng là thứ mà hình này dùng năm phiên để cho bạn thấy: ba cái POC bị gạch khỏi sổ khi giá giao dịch ngược qua chúng, còn cái không ai quay lại thì cứ chạy tiếp tới mép phải.
Vậy hãy giữ một danh sách, và giữ nó trung thực. Mỗi dòng cần ba cột: mức giá, ngày nó bị bỏ lại, và khoảng cách từ đây tới đó. Gạch ngay một dòng khỏi sổ khi có bất kỳ giao dịch nào chạm nó; naked POC hoặc còn virgin hoặc không là gì cả. Tuổi và khoảng cách đều quan trọng, vì lực hút là thật nhưng nó phai dần. Một POC bị bỏ lại hai phiên trước, thấp hơn 15 điểm, là ứng viên mạnh ngay trong tuần; một cái từ hai tháng trước, cách 180 điểm, chỉ là chuyện bên lề cho tới khi phiên đấu giá lớn hơn du hành về lại khu phố cũ. Và để ý bản chất của chuyện này: không phải huyền học, mà là một xu hướng đo đếm được. Qua nhiều năm phiên, bạn đếm được chính xác một naked POC ở khoảng cách nào đó bị chạm trong khung thời gian nào đó bao nhiêu phần trăm số lần.
Hãy cảm nhận lực hút trước khi thuộc lòng bất kỳ con số nào. Trong lab bên dưới, khung bên trái treo hai naked POC phía dưới một đường giá đang trôi; bấm thử một cái và xem cú lội ngược về xử nốt việc cũ. Khung bên phải là cùng một ý tưởng khoác bộ đồ buổi sáng, cái gap mở cửa, với xác suất lấp tụt dần khi bạn kéo gap rộng ra.
06Một buổi chiều, hai thỏi nam châm
Giờ ghép một buổi chiều từ tất cả những gì ở trên. 13:30 trên ES, giá đứng ở 5.644. Phía trên, 5.662 là cái poor high hồi sáng: ba TPO nằm phẳng trên hàng extreme, dựng nên từ ba cú đẩy cùng chết tại đó. Phía dưới, 5.628 là POC hôm qua, vẫn còn naked. Làm phép tính trước: naked POC cách 5.644 - 5.628 = 16 điểm phía dưới, poor high cách 5.662 - 5.644 = 18 điểm phía trên. Hai thỏi nam châm, một mức giá kẹp giữa. Nước đi của người mới là chọn cái gần hơn. Nước đi của trader là hỏi mỗi lực hút thuộc LOẠI nào.
Chúng không đối xứng. Naked POC là lực hút VỀ một mức giá: giao dịch hợp lý cũ, lệnh còn nằm chờ, và xác suất đo được nói rằng một dòng trong sổ mới một ngày tuổi, cách 16 điểm, được lấp nhiều hơn là không. Nhưng nó là điểm đến, không phải cánh cửa. Hãy chờ giao dịch phản ứng tại đó, giá chạm 5.628 và được đón, chứ không phải xuyên thủng qua chỉ vì thỏi nam châm 'đã linh'. Cái poor high là một món nợ khác hẳn về bản chất: muốn repair nó, bên mua phải nạp lại đạn, và mỗi giờ họ không làm được, đám short trên đó lại ngồi thoải mái thêm một chút. Cú repair thường tới khi phiên đấu giá chiều lên còn ấm, và tới giữa chiều, khi giá đã trôi xa cái kệ, hơi ấm đang rời khỏi nó.
Vậy cách đọc khả dĩ cho tới giờ đóng phiên: nghiêng theo lực hút gần hơn và được đo kỹ hơn, một vòng xoay xuống 5.628, và coi nó là cái đích để giao dịch ĐÓN, không phải cái mức để rượt qua. Cái poor high không biến mất; nó chuyển sang danh sách của ngày mai, nằm cạnh bất kỳ naked POC nào hôm nay bỏ lại. Và hãy để ý thứ kỷ luật cả chương này đang dạy: không một quyết định nào ở trên dự đoán điều gì. Mỗi quyết định chỉ đọc xem văn bản nói cái gì đã xong, và cái gì còn nợ.
07Khi không còn món nợ nào
Lùi ra thêm một tầng. Một thị trường đã repair xong poor high, lấp xong naked POC và để lại excess ở cả hai đầu thì, theo một nghĩa nào đó, không còn món nợ nào dang dở; chồng ba bốn phiên như thế lên nhau, value đè lên value, và bạn đang nhìn một thị trường chẳng còn nơi nào phải ghé thăm. Thị trường như vậy sẽ ngừng di chuyển và bắt đầu chờ. Chương 6 nói về chính sự chờ đợi đó, balance, cách vẽ vùng bracket của nó, và một kỹ năng chương này không thể trao cho bạn: phân biệt cú rời đi thật với cú rời đi giả khi thị trường rốt cuộc cất bước.