Đọc một TPO chart
Chữ TPO, POC, value area và Initial Balance: tự dựng một profile theo từng chu kỳ để thấy mỗi mức giá sinh ra từ đâu.
01Bốn con số không phải là một ngày
Một cây nến 30 phút rút đường đi của giá về bốn mức: giá mở, giá cao nhất, giá thấp nhất và giá đóng. Feed có thể giữ thêm tổng volume, nhưng cây nến vẫn làm mất cách thời gian và hoạt động giao dịch phân bổ theo từng mức giá. Dù ES dành hai mươi tám phút nằm ở 5.636 và một phút chọc lên 5.648, hay một phút ở 5.636 rồi hai mươi tám phút giằng co gần 5.648, nó vẫn có thể in ra cùng một thân và râu nến. Hai phiên đấu giá rất khác nhau, một bức vẽ giá giống hệt nhau.
Chương 1 khép lại bằng một thứ bậc: giá chỉ là lời rao, thời gian mới là thứ biến lời rao thành value. Chart nến được dựng hoàn toàn từ cái tầng ít đáng tin nhất. Nó cho bạn thấy mọi nơi giá từng đi qua và giấu mất chuyện giá chịu ở lại đó bao lâu, mà đây lại đúng là phép đo người đọc phiên đấu giá không thể sống thiếu.
Vậy hãy mượn mẹo của một cô thủ thư không thể đứng canh phòng cả ngày. Cứ mỗi nửa tiếng cô đi một vòng phòng đọc và đánh một dấu tick cạnh mỗi bàn đang có người; đến giờ đóng cửa, tờ giấy cho thấy bàn số 7 có mười ba dấu còn bàn số 12 chỉ một dấu. Không camera, không đếm đầu người, nhưng cô biết chính xác căn phòng đã sống ở đâu. Market Profile chính là tờ điểm danh đó, ghi cho giá: phiên được cắt thành từng chu kỳ 30 phút, mỗi chu kỳ mang một chữ cái, A cho chu kỳ đầu tiên sau giờ mở cửa 08:30 Chicago, rồi B, C, D, cho tới lúc đóng phiên. Một chữ tại một mức giá là một TPO, Time Price Opportunity.
02Mỗi mức giá một chữ, và một hàng thật ra đo cái gì
Quy tắc dựng hình gói gọn trong một câu: trong ba mươi phút của mình, một chu kỳ in chữ cái của nó đúng một lần lên mỗi hàng giá nó chạm, và không bao giờ in lần hai, dù giá có quay lại bao nhiêu lượt. Giá ghé 5.636 một giây trong chu kỳ C thì một chữ C in ở đó; giá nằm nguyên 5.636 suốt cả chu kỳ thì vẫn chỉ đúng chữ C ấy. Ép từng chu kỳ vào thang giá theo cách này và cả phiên trở thành những hàng chữ. Hàng dài ba chữ nghĩa là có giao dịch trong ba nửa tiếng khác nhau; hàng dài mười hai chữ nghĩa là gần như cả ngày đều có làm ăn tại đó.
Quy tắc trên giấy thì rẻ; xem nó chạy mới là thứ khiến các mức giá thôi mang cảm giác bịa ra. Sandbox trong phần này chạy lại một phiên ES, mỗi lần một chữ 30 phút, và tính lại ba con số sau từng chu kỳ: POC, value area và Initial Balance, ba cái tên bạn sắp tự tay giành lấy. Bấm chạy, kéo tới kéo lui, và để ý rằng không có gì ở bảng bên cạnh được vẽ theo cảm tính. Mọi con số đều rơi ra từ chỗ các chữ cái đáp xuống.
03POC: hàng dài nhất đánh dấu mức chấp nhận cao nhất theo thời gian
Lướt mắt dọc một profile đã hoàn chỉnh và sẽ có một hàng dài nhất. Hàng đó là Point of Control, POC: mức giá có nhiều chu kỳ 30 phút giao dịch nhất. Đây là thước đo rõ nhất về sự chấp nhận theo thời gian trong profile đó. Đừng nhầm với VPOC, mức đo số hợp đồng đã khớp thay vì số chu kỳ xuất hiện.
Sẽ có lúc hoà nhau. Khi hai hàng cùng số chữ tối đa, quy ước trao POC cho hàng nằm gần trung tâm biên độ của profile hơn, theo logic rằng phần giữa của ngày giao dịch xứng danh hợp lý nhất hơn là phần rìa. Và một ghi chú tên gọi trước khi các chương sau dựa vào nó: mức này có một người anh em xây bằng volume, mức giá nơi nhiều hợp đồng thực khớp nhất, gọi là VPOC. Đa số các ngày hai mức nằm cách nhau vài tick, và cái bẫy ở phần 02 đã nói cho bạn biết vì sao những ngày chúng tách xa nhau lại đáng để mắt.
04Value area: 70 phần trăm, tự tay cộng lấy
Một hàng là mức giá hợp lý nhất; câu hỏi tiếp theo là sự hợp lý đó trải rộng quanh nó bao xa. Quy ước như sau: value area là dải hàng hẹp nhất quanh POC chứa khoảng 70% tổng số TPO của phiên, và hai mép của dải có tên riêng, VAH ở trên, VAL ở dưới. Bảy mươi không phải con số phép màu. Nó là phiên đấu giá mượn thói quen của dân thống kê, một độ lệch chuẩn, khoảng 68% của đường chuông, làm tròn thành thứ trader nhớ được trong đầu.
Profile đi kèm phần này là một phiên ES trọn vẹn trên các hàng 4 điểm: mười ba chu kỳ, từ A đến M, tổng cộng 68 TPO. Bạn cứ tự đếm bất kỳ hàng nào. Mọi mức giá trong phần này và phần kế tiếp đều được tính từ đúng một bức hình đó, và từng cái nhãn trên nó sẽ được chứng minh trước khi chương kết thúc.
05Initial Balance, và cái ngày lớn vượt khỏi nó
Quay lại profile ở phần 04 và chỉ nhìn A với B. Hai chu kỳ đầu gộp lại trải từ 5.620 đến 5.640, và giờ giao dịch đầu tiên đó có tên riêng, Initial Balance. Ẩn dụ nằm trong cái tên khá thật thà: đó là nỗ lực đầu phiên của thị trường nhằm dựng một biên độ sòng phẳng, do dân day trade và locals mặc cả là chính trong lúc dòng tiền chậm hơn còn đang cân nhắc. Mọi thứ in ra sau 09:30 giờ Chicago là phán quyết cho nỗ lực đó.
Độ rộng là manh mối. IB hẹp là một cái khung ọp ẹp: thị trường mất trọn một tiếng mà chỉ thống nhất được chừng ấy, người tham gia mỏng, và một lệnh tổ chức đủ quyết tâm có thể định giá lại toàn bộ cấu trúc, nên xác suất ngày trend thoát khỏi nó tăng lên. IB rộng nghĩa là size đã vào ngay giờ đầu và đánh nhau bất phân thắng bại; thoát khỏi một cái khung rộng như vậy tốn tiền thật, và những ngày như thế thường tự tiêu hết mình bằng cách xoay vòng bên trong nó.
Bất cứ khi nào một chu kỳ sau đó in dù chỉ một chữ vượt ra ngoài IB, đó là range extension: phiên đấu giá đã lớn vượt cái khung đầu tiên của mình. Trong chính profile đó, C nhú qua 5.640, rồi D và E đẩy giá tới 5.656, ba chu kỳ liên tiếp extension lên trước khi buổi chiều xoay ngược về vùng giữa. Một chữ thò ra là một cú thăm dò. Những chữ ở lại bên ngoài và chồng thêm lên nhau là cả ngày đang đổi tính.
06Bốn dáng hình cần nhớ mặt
Một profile đã hoàn chỉnh có một dáng hình, và luyện đủ lâu thì dáng hình đó đọc lên như một câu chuyện inventory gói trong một dòng: ai bị buộc phải giao dịch, và họ bị kẹt ở đâu. Bốn hình dáng phủ được đa số các phiên, và chương 3 sẽ dựng nguyên một hệ phân loại trên nền chúng.
Hình chuông. Bụng dày ở giữa, hai đuôi vừa phải: một ngày balance, giao dịch hai chiều, inventory kết phiên gần như cân bằng và không ai ra về trong thế kẹt. Hình chữ b. Cuống mỏng phía trên một cái bụng dày dưới thấp: inventory quá nghiêng về long bị xả ngay đầu phiên, lực bán tự cạn, và thị trường dựng lại balance ở đáy cú giảm. Hình chữ P. Bụng dày phía trên một cái cuống mỏng: phe short trả giá cao để cover, một cú kéo lên mà giao dịch chỉ trở thành hai chiều khi đã gần đỉnh. Double distribution. Hai khối balance dày nối bằng một hành lang single print: có chuyện xảy ra giữa phiên, một phía định giá lại cả ngày, và cái hành lang mỏng đó là đường biên mới nhất trên chart.
07Từ những chữ cái đến câu hỏi kế tiếp
Giờ bạn đã có thể cầm một phiên thô và rút nó về năm con số bảo vệ được, POC, VAH, VAL, IB high, IB low, cộng thêm một dáng hình hé lộ ai vừa làm gì ai. Điều bạn chưa làm được là đọc chúng SỚM. Đến 10:00, kiểu open và những chữ đầu tiên đã để lộ gần hết ý đồ của cả ngày, và chương 3 nói đúng về chuyện đó: phân loại phiên mở cửa, rồi cả ngày, để bạn thôi trade một ngày thứ Ba đang trend y hệt cách trade một ngày thứ Hai balance.